وقتی صحبت از بررسی سلامت پستان میشود، دو روش تصویربرداری پرکاربرد یعنی ماموگرافی و سونوگرافی پستان بیشتر از سایر روشها مورد توجه قرار میگیرند. اما این دو روش یکسان نیستند و هرکدام کاربرد و ویژگیهای متفاوتی دارند.
انتخاب روش مناسب به عواملی مانند سن، علائم، سابقه پزشکی، نوع بافت پستان و نظر پزشک بستگی دارد. در بسیاری از موارد نیز پزشک ممکن است برای بررسی دقیقتر، هر دو روش را در کنار یکدیگر درخواست کند.
ماموگرافی چیست؟
ماموگرافی نوعی تصویربرداری با استفاده از اشعه ایکس است که بهطور اختصاصی برای بررسی بافت پستان انجام میشود.
این روش میتواند تغییرات و ضایعاتی را که ممکن است با معاینه قابل تشخیص نباشند، شناسایی کند و یکی از ابزارهای مهم در غربالگری و تشخیص زودهنگام بیماریهای پستان محسوب میشود.
ماموگرافی میتواند برای بررسی علائم مشکوک یا به عنوان بخشی از برنامه غربالگری، طبق نظر پزشک انجام شود.
سونوگرافی پستان چیست؟
سونوگرافی پستان با استفاده از امواج صوتی، تصویری از بافت پستان ایجاد میکند.
این روش بهخصوص برای بررسی تودهها و تغییرات بافتی کاربرد دارد و میتواند به پزشک کمک کند تا مشخص کند یک توده بیشتر به یک ضایعه کیستیک شبیه است یا یک توده جامد.
یکی از ویژگیهای مهم سونوگرافی این است که از اشعه یونیزان استفاده نمیکند.
تفاوت اصلی ماموگرافی و سونوگرافی پستان
این دو روش را نمیتوان بهسادگی جایگزین یکدیگر دانست.
ماموگرافی از اشعه ایکس استفاده میکند و در بسیاری از برنامههای غربالگری و بررسی تغییرات بافت پستان کاربرد دارد.
سونوگرافی پستان از امواج صوتی استفاده میکند و معمولاً به عنوان یک روش تکمیلی برای بررسی دقیقتر برخی یافتهها مورد استفاده قرار میگیرد.
در واقع، انتخاب بین این دو روش همیشه به معنی انتخاب یکی و کنار گذاشتن دیگری نیست؛ پزشک ممکن است با توجه به شرایط بیمار، استفاده از یکی یا هر دو روش را توصیه کند.
آیا سونوگرافی جایگزین ماموگرافی است؟
خیر، در حالت کلی سونوگرافی را نمیتوان جایگزین ماموگرافی دانست.
هر روش اطلاعات متفاوتی در اختیار پزشک قرار میدهد. برای مثال، ماموگرافی میتواند برخی تغییرات ظریف بافت پستان را نشان دهد و سونوگرافی نیز در بررسی و ارزیابی برخی تودهها و یافتههای مشاهدهشده در معاینه یا ماموگرافی کمککننده است.
به همین دلیل، اگر پزشک انجام هر دو بررسی را تجویز کند، انجام آنها در کنار یکدیگر میتواند به ارزیابی کاملتر کمک کند.
چه زمانی پزشک سونوگرافی پستان را درخواست میکند؟
سونوگرافی ممکن است در شرایط مختلفی درخواست شود، از جمله:
- وجود توده یا برجستگی در پستان
- درد یا تغییرات قابل توجه در پستان
- بررسی یک یافته مشاهدهشده در ماموگرافی
- بررسی برخی تغییرات در بافت پستان
- ارزیابی تودههای قابل لمس
- بررسی تکمیلی بر اساس تشخیص پزشک
البته وجود هر یک از این موارد لزوماً به معنی وجود بیماری جدی نیست و تفسیر نتیجه باید توسط پزشک انجام شود.
آیا ماموگرافی دردناک است؟
در طول ماموگرافی، پستان برای مدت کوتاهی بین صفحات دستگاه قرار میگیرد تا تصویر با کیفیت مناسب تهیه شود. ممکن است این فشار برای بعضی افراد ناخوشایند یا کمی دردناک باشد، اما معمولاً زمان تصویربرداری کوتاه است.
اگر نسبت به درد یا حساسیت پستان نگرانی دارید، بهتر است پیش از انجام تصویربرداری با مرکز و کارشناس مربوطه مطرح کنید.
آیا سونوگرافی پستان درد دارد؟
سونوگرافی معمولاً یک روش غیرتهاجمی است. پروب دستگاه روی پوست حرکت داده میشود و معمولاً درد خاصی ایجاد نمیکند.
در صورتی که ناحیه مورد بررسی حساس یا دردناک باشد، ممکن است هنگام وارد شدن فشار توسط پروب کمی ناراحتی احساس شود.
آیا برای انجام تصویربرداری پستان آمادگی خاصی لازم است؟
آمادگی مورد نیاز به نوع تصویربرداری بستگی دارد. معمولاً برای ماموگرافی و سونوگرافی پستان آمادگی پیچیدهای لازم نیست.
با این حال، بهتر است هنگام مراجعه، سوابق تصویربرداری قبلی خود را در صورت وجود همراه داشته باشید. مقایسه تصاویر قبلی و جدید میتواند در ارزیابی تغییرات احتمالی برای پزشک مفید باشد.
انتخاب روش مناسب با نظر پزشک
هیچ روش تصویربرداری را نمیتوان برای همه افراد بهترین گزینه دانست. سن، علائم، سابقه خانوادگی، وضعیت بافت پستان و یافتههای معاینه از جمله عواملی هستند که در انتخاب روش مناسب تأثیر دارند.
بنابراین اگر پزشک انجام ماموگرافی، سونوگرافی یا هر دو را توصیه کرده است، بهتر است بررسیها را طبق نظر پزشک انجام دهید.
خدمات تصویربرداری در روشنا
در روشنا، خدمات تصویربرداری با هدف فراهم کردن بررسی دقیق و قابل اعتماد برای مراجعهکنندگان ارائه میشود. سونوگرافی و رادیولوژی از جمله خدماتی هستند که با توجه به نوع درخواست پزشک و شرایط مراجعهکننده انجام میشوند.
روشنا؛ همراه شما در مسیر تشخیص دقیقتر و مراقبت آگاهانهتر از سلامت.